[ English ]
RIAN DE WAAL OVER ZIJN PASSIE:
DE VIRTUOZE PIANOTRANSCRIPTIE
De virtuoze pianotranscriptie is een genre dat een ongekende bloeiperiode beleefde in de tweede helft van de 19e eeuw. De piano had zich ontwikkeld tot een compleet en machtig instrument dat veelzijdiger was dan welk ander instrument ook. Het was de glorietijd van de piano en de pianovirtuozen, de “Gouden Eeuw van het pianospel”. Deze populariteit nam zulke vormen aan dat na een stormachtige uitvoering van Berlioz’ Symfonie Fantastique onder diens eigen leiding, Liszt aan de piano ging zitten en de ‘Marche au Supplice’ herhaalde met een nog groter effect dan het hele orkest tevoren had bereikt!
In de loop van de 20ste eeuw zijn de transcripties helaas grotendeels van de programma’s verdwenen, ook al bleven grootmeesters als Horowitz, Cherkassky, Bolet en Wild hen hartstochtelijk verdedigen. Nu is het een vrijwel uitgestorven kunst die nog door slechts enkelen beoefend wordt. Earl Wild en Jorge Bolet drukten mij op het hart de grote transcripties vooral te blijven spelen.
Al meer dan 25 jaar houd ik mij intensief met deze transcripties bezig. Vele malen heb ik ze op mijn concerten gespeeld en vaak heb ik in de afgelopen jaren mijn serie van drie recitals “Romantic Transcriptions” (gewijd aan Liszt, Busoni en Godowsky) met succes uitgevoerd. Desondanks heerst er nog een wijd verbreid vooroordeel tegen transcripties in het algemeen. Vaak beschouwt men het transcriberen als jatwerk dat voortkomt uit ideeënarmoede en beoordeelt men het resultaat als tweedehands en tweederangs muziek. Niets is echter minder waar.
Natuurlijk, net zoals er goede en slechte symfonieën en sonates zijn, bestaan er goede en slechte transcripties. Je moet wel echt weten waarover je praat voordat je een oordeel uitspreekt, want om vast te stellen of iets al dan niet een transcriptie is, heb je niet alleen je oren nodig maar ook aanvullende, musicologische informatie.
Uiteindelijk gaat het slechts om het waarom en het hoe. Wat zijn iemands motieven om een transcriptie te maken en vooral: is het resultaat goede muziek? Dat deze laatste vraag heel vaak bevestigend beantwoord kan worden, wil ik altijd graag laten horen.
In mijn ‘reci-talks’ speel ik ze en vertel ik over de achtergronden van de stukken. Tot mijn grote genoegen is het publiek dan enthousiast.
Ik werk op dit moment aan een boek met bijbehorende cd’s. Daarin vertel ik wat ik ook op mijn reci-talks vertel, maar uitgebreider. De cd’s bevatten mijn uitvoeringen van werken die in het boek aan de orde komen. In 2008 komt het uit!
